Położony na północy kraju, jest drugim po Rzymie, co do wielkości miastem Włoch. To jedno z najbardziej stylowych miast świata i jedno z najbogatszych miast w Europie. Jest stolicą regionu Lombardii, a także stolicą mody. Spacerując mediolańską dzielnicą mody możemy się natknąć na znanych na całym świecie projektantów, top modelki, a także znajdziemy sklepy Gucciego, Ferragamo, Valentino, Armaniego, Fendiego i wielu innych. Mediolan jest również miastem z wieloma cennymi zabytkami, kościołami, muzeami i wspaniałymi budowlami.
Symboliczna dla miasta jest Katedra Narodzin św. Marii. To jedna z najwspanialszych świątyń świata, której budowę rozpoczęto w 1386 roku, a ukończono dopiero w 1813 roku. W całości wykonana jest z marmuru pochodzącego z kamieniołomów w Candoglia. Ma imponującą strukturę w stylu architektury gotyckiej, fasady charakteryzują się oknami w stylu klasycznym, a korona w stylu neogotyckim. Jej dekoracje, statuy i pochodzące z XIX wieku, przedstawiające przede wszystkim sceny biblijne witraże, wprost fascynują. Wewnątrz na szczególna uwagę zasługuje prezbiterium odrestaurowane w drugiej połowie XVI wieku. Pięcionawowe wnętrze, przykryte jest sklepieniem krzyżowym, na którego szczycie znajduje się relikwia Świętego Gwoździa z Krzyża. Co roku 14 września w czasie święta Podwyższenia Krzyża, gwóźdź prezentowany jest wiernym. Nie umknie naszej uwadze makabryczny posąg obdartego ze skóry św. Bartłomieja, którą trzyma w ręce. Pod prezbiterium mieści się krypta św. Karola Boromeusza, kardynała żyjącego w XVI wieku. Pobliski skarbiec gromadzi między innymi naczynia i szaty liturgiczne oraz bizantyjskie rzeźby z kości słoniowej. Przy głównym wejściu do katedry znajduje się baptysterium z IV wieku, w którym w 387 roku św. Ambroży dokonał chrztu św. Augustyna. Na zewnątrz ogromny gmach wieńczy strzelista wieżyczka ze słynna Madonną, statuą z pozłacanej miedzi, wysoka na cztery metry. Dach katedry udostępniony jest zwiedzającym. Można się na niego dostać windą lub schodami. Roztacza się stąd piękny widok na Mediolan, a przy pięknej pogodzie zobaczymy i Alpy. Z bliska tez obejrzymy środkową wieżę z pozłacaną figurą madonny i figury zdobiące katedrę. Wstęp do Katedry jest bezpłatny. Pobierana jest opłata za wjazd/wyjście na dach i zwiedzanie skarbca. Znajomość tego zabytku pogłębimy odwiedzając pobliskie Muzeum Katedralne, w którym zgromadzone są obrazy, rzeźby, przedmioty kultu religijnego oraz witraże, a także odlewy posągów i rzygaczy, którymi ozdobiony jest dach katedry.
Godna zwiedzenia w Mediolanie jest też inna świątynia, kościół NMP Łaskawej - Santa Maria delle Grazie. Prace nad jego budową rozpoczęto w późnych latach osiemdziesiątych XV wieku i kontynuowano przebudowę w latach dziewięćdziesiątych tego wieku. Świątynia jest typem bazylikowego, ma trzynawowy korpus - długi i niski. Prezbiterium i transept zakończony jest półkolami, a wokół kopuły umieszczona jest galeria z otwartymi arkadami na zewnątrz. Kopułę na poligonalnym bębnie wieńczy smukła latarnia. Wnętrze świątyni charakteryzuje się lekkością i jasnością, a jej geometryczne wzory, jak malowane rozetowe okna, podporządkowane są klarowności dyspozycji przestrzennej. Na ścianie refektarza wisi słynny obraz Leonarda da Vinci „Ostatnia Wieczerza”. Na odwiedzanie obrazu trzeba zapowiedzieć się na 3-4 dni przed planowanym terminem. W bazylice znajduje się grób Ojca Pio oraz przedstawiająca Matkę Bożą przepiękna kwadratowa mozaika.
Przy Piazza Sant'Ambrogio stoi Bazylika Sant'Ambrogio, reprezentująca typowy przykład lombardzko-romańskiej architektury sakralnej. Prowadzi do niej czworokątny dziedziniec (atrium), otoczony kolumnami z bogato zdobionymi scenami z Biblii oraz fantastycznymi zwierzętami, symbolizującymi walkę dobra ze złem. Na dziedzińcu eksponowane są znaleziska i kamienie nagrobne z cmentarza wczesnochrześcijańskiego, które znajdowały się na miejscu obecnego kościoła. W centralnym punkcie kościoła stoi wykonany w IX wieku Złoty Ołtarz. Zdobią go płaskorzeźby przedstawiające sceny z życia Chrystusa i Św. Ambrożego, a osłania pochodzący z X wieku baldachim, który podtrzymywany jest przez dekorowane stiukami cztery rzymskie kolumny. Pod ołtarzem przechowywane są relikwie patrona Mediolanu - Św. Ambrożego oraz świętych Protazego i Gerwazego. Ambonę kościoła zdobią wizerunki ludzi i zwierząt. Pod nią znajduje się sarkofag wodza rzymskiego Stylichona z IV wieku. Widnieją na nim płaskorzeźby przedstawiające postacie świętych. W południowej nawie jest kaplica grobowa z IV wieku, a na końcu nawy północnej znajduje się wyjście na Krużganek Kanoników. Kolumny środkowej arkady przypominają pnie drzew. Z krużganków prowadzi wejście do małego muzeum, w którym eksponowane są dzieła związane ze świątynią.
Innym wartym zwiedzenia zabytkiem jest wybudowany w 1368 roku Zamek Sforzów. W 1896 roku urządzono w nim Muzeum Miejskie. Zamek zbudowany jest na planie kwadratu z dziedzińcem po środku, otoczony murem z blankami i narożnymi basztami. W dawnej części mieszkalnej, znajdują się zbiory sztuki starożytnej. Na uwagę zasługuje tu między innymi Mauzoleum Bernabo Viscontiego, Pieta Rondanini, niedokończone dzieło Michała Anioła oraz nagrobek Gastona de Fox z pięknymi płaskorzeźbami. Na zamku niegdyś przebywali Leonardo da Vinci i Bramante. Zwiedzając Kaplicę Książęcą zobaczymy oryginalne freski z 1472 roku namalowane przez Stefana de Fedeli i Bonifacja Bemba. W jednej z części zamku znajduje się Pinakoteka, najsłynniejszą galerią sztuki w Mediolanie, której założycielem jest Napoleon. Wyposażył ją w dzieła sztuki, zrabowane z kościołów i prywatnych zbiorów arystokratycznych włoskich rodzin. Obejrzymy tu kolekcję włoskiego malarstwa, między innymi dzieła Canaletta, Caravaggia i Rafaela.
Inną galerią mediolańską jest Galeria Ambrosini posiadająca wśród swych licznych zbiorów, dzieła malarstwa weneckiego, flamandzkiego, lombardzkiego. Zobaczymy tu szkice Rafaela "Szkoły Ateńskiej", "Portret muzyka" Leonarda da Vinci i "Kosz z owocami" Caravaggia. Na parterze galerii mieści się Biblioteka Ambrozjańska, w której zbiorach na uwagę zasługują między innymi: ilustrowana Iliada z V wieku, egzemplarz dzieła Wergiliusza z komentarzami Petrarki, ilustrowany przez Simone Martiniego oraz tom Arystotelesa z komentarzami Boccaccia.
W mieście jest Narodowe Muzeum Nauki i Techniki, które eksponuje wielką kolekcję drewnianych modeli, wynalazków Leonarda da Vinci, w tym między innymi słynną maszynę latającą. Godne uwagi są również prezentowane pociągi parowe, dawne samoloty oraz antyczne instrumenty muzyczne.
Przy Piazza della Scala stoi jeden z najsłynniejszych na świecie teatrów operowych. Wiele wybitnych oper włoskich pisanych było z przeznaczeniem do wykonania na scenie La Scala. Były to między innymi dzieła operowe Rossiniego, Belliniego, Verdiego. W teatrze znajduje się również muzeum.
Mediolan ma swój łuk triumfalny. Historyczne wzmianki donoszą, że pomysłodawcą wzniesienia bramy pokoju w mieście był sam Napoleon. Według jego zamysłu, łuk stanowiłby nową bramę do miasta, ustawioną w stronę Paryża, znajdującą się na zakończeniu drogi Sempione, którą cesarz mógłby przejeżdżać za każdym razem, kiedy udawał się do Mediolanu. Niestety nie zdążył zobaczyć ukończonego go.
Ciekawą budowlą w mieście jest stojący przy Piazza Velasca dziwny wieżowiec Pirelli Gio Pontiego, dziwny bowiem w górę od osiemnastego piętra ów wieżowiec rozszerza się. Został skonstruowany pomiędzy 1956 i 1960 i uważany jest za jedno z najważniejszych dzieł powojennych.
Mediolan jest rajem dla wielbicieli zakupów i znawców mody. W najbardziej ekskluzywnych sklepach można zostawić fortunę. Reprezentacyjna w Mediolanie jest czterokondygnacyjna Galleria Vittorio Emanuele II, pełna pasaży handlowych ze sklepami, butikami, kawiarniami, barami oraz słynną restauracją Savini. Na posadzce w części centralnej Galerii widnieje herb rodziny sabaudzkiej - biały krzyż na czerwonym tle. Dookoła niego znajdują się herby czterech największych włoskich miast: wilczyca - Rzym, lilia - Florencja, byk - Turyn, czerwony krzyż na białym polu - Mediolan.
Po całodniowym zwiedzaniu zabytków mediolańskich i robieniu zakupów, warto wybrać się na spacer do Brrera. To słynna mediolańska dzielnica artystów i bohemy, pełna urokliwych uliczek i zaułków z nastrojowymi knajpkami, kawiarniami, restauracjami, małymi hotelami oraz godnymi uwagi małymi galeriami i sklepami z antykami.
Chcąc zasmakować nocnego życia należy wybrać się do dzielnicy Navigli, w której spokojne w ciągu dnia ulice, wieczorami zamieniają się w tętniące życiem miejsca, wypełnione zabawą, muzyką i ludźmi z całego świata. Wzdłuż kilku kanałów, po którym w sezonie pływają koncertowe barki, zlokalizowanych jest mnóstwo pubów, barów, kawiarni i restauracji otwartych do ostatniego klienta. Mediolańskie puby i bary otwarte są przez cały tydzień, ale naprawdę dobra zabawa i atrakcje szykowane są na czwartkowe, piątkowe i sobotnie wieczory.
Mediolańczycy dumni są ze swojego Stadionu Giuseppe Meazza „San Siro”, który zaliczany jest do jednego z największych stadionów piłkarskich na świecie Rozgrywają się na nim mecze Milanu i Interu. Pod południową trybuną znajduje się muzeum tych drużyn.
W mieście przecinają się ważne węzły kolejowe i drogowe oraz wielki węzeł lotniczy. Mediolan jest siedzibą licznych banków, towarzystw ubezpieczeniowych oraz giełdy. Jest największym w kraju ośrodkiem przemysłowym z silnie rozwiniętym przemysłem maszynowym, elektrotechnicznym, środkami transportu - Alfa Romeo, chemicznym - koncern Pirelli, odzieżowym, metalowym, szklarskim, spożywczym, porcelanowo-fajansowym, rafineryjnym, hutnictwem żelaza.
W mediolańskiej kuchni króluje szafranowy ryż, wino i ser parmezan. Stoły są pełne ryb słodkowodnych, z których zakosztujemy pasztet sardelowy oraz szczupaka duszonego w czerwonym winie. W menu przeważają zupy z ryżu i pietruszki z wątróbkami, z ryżu i porów czy z żab. Z mięs mediolańczycy serwują pieczony język (punta al forno) i pieczone nerki (rognonata arrosto). Desery podają z kremami: mascarpone, cedrowym lub ryżowym. Tutejsze napoje są bardzo oryginalne: barbarjada to czekolada i kawa, rossumada jest mieszanką zmiksowanych jajek, cukru i wina białego lub czerwonego, sapajean składniki jak w poprzednim tyle, że z czerwonym winem i cytryną. Włosi przede wszystkim piją wina. Najpopularniejszymi winami w Mediolanie są Oltrepo, Bonarda, Croatina, Barbera, wśród białych zaś Riesling e Pinot.
Przy wjeździe na teren Włoch polscy obywatele zobligowani są do ukazania ważnego paszportu lub dowodu osobistego. Przy pobycie do 3 miesięcy nie są wymagane żadne formalności.