Warto zobaczyć

Sztokholm, Szwecja

Uważany jest za jedną z najpiękniejszych stolic świata. Leży na czternastu wyspach i brzegach dwóch cieśnin. Wody jeziora Maelaren mieszają się tu z Morzem Bałtyckim. Liczne kanały i ponad pięćdziesiąt mostów upodabniają stolicę Szwecji do Wenecji. Jedną trzecią jego powierzchni zajmuje woda, kolejne trzydzieści procent powierzchni wypełniają parki i lasy. Ogromną zaletą Sztokholmu jest wspaniała komunikacja. Ukształtowanie terenu, pełnego mostów i podwodnych tuneli nie stanowi żadnego problemu przedostania się z wyspy na wyspę. Między nimi kursuje metro, autobusy i promy, które stanowią atrakcję.

Miasto ma charakter wiejsko-idylliczny. Jest magiczne, kolorowe i bezpieczne. Nieustannie wabi, przyciąga i fascynuje turystów, którzy z przyjemnością „błądzą” po jego zakątkach. W Sztokholmie widać otwarte morze. Z centralnych punktów miasta można obserwować wielkie frachtowce dalekomorskie, kręcące się wokół nich miejskie promy, żaglówki i łódki motorowe.

Stare Miasto - Gamla Stan, pochodzące z XIII wieku, będące równocześnie najładniejszą częścią Sztokholmu, pełne jest wąskich, brukowanych, poplątanych ze sobą uliczek, starych domków, sklepów z pamiątkami, maleńkich restauracyjek. Stoi tu XVIII-wieczny Pałac Królewski, z którym sąsiaduje Wielki Kościół, pełniący funkcję katedry oraz Riksdagshuset, gmach szwedzkiego parlamentu. Niedaleko Starówki znajduje się dzielnica Norrmalm, będąca kwintesencją nowoczesnego Sztokholmu, pełnego biur, sklepów i restauracji. Swoistą ciekawostką tej części miasta jest Sergels Torg. To ponury, betonowy plac, wytwór socjaldemokratycznej estetyki lat sześćdziesiątych. Dzielnica Östermalm jest najbardziej snobistyczną. Przy szerokich ulicach stoją jedna przy drugiej masywne kamienice, eleganckie sklepy, hotele i przepiękny Królewski Teatr Dramatyczny. Z nadbrzeżnego placu Nybroplan można podziwiać panoramę miasta.

Na pobliskiej wyspie Djurgarden jest skansen eksponujący zabytki budownictwa ludowego, sprzęty i narzędzia rolnicze różnych regionów Szwecji. Założył go wielki entuzjasta tradycyjnej sztuki użytkowej, lekarz i etnograf dr Artur Hazelius. W 1891 r. przeniósł on do skansenu zgromadzone w Skandynawskich Zbiorach Etnograficznych eksponaty znajdowane na terenie całego kraju. Były to budynki mieszczańskie, wiejskie chałupy, lamusy, wiatraki, młyny wodne, spichlerze i lapońskie namioty, a wszystko z pełnym wyposażeniem, typowym dla okresu, z którego pochodził dany obiekt. W godzinach przeznaczonych na zwiedzanie w większości z nich toczy się życie. Można zobaczyć jak szwedzka chłopka krząta się po kuchni, przędzie wełnę, wypieka chleb lub jak w starodawnej hucie powstają szklane naczynia o tradycyjnych kształtach. Na terenie skansenu jest stary park pełen zacienionych alejek. Tuż przy parku stoi gmach Muzeum Nordyckiego, w którym zgromadzone są pamiątki historyczne, między innymi kolekcja strojów królewskich. Zobaczymy tu zbroję Zygmunta Augusta, która przybyła do Szwecji w charakterze daru.

Najstarsza część szwedzkiej stolicy Staden mellan browarna, położona jest na trzech wyspach: Stadsholmen, Riddarholmen i Helgeandsholmen. Najbardziej monumentalną budowlą w śródmieściu jest królewski zamek zwany Trekronor. Nazwa pochodzi od trzech złoconych koron, widniejących niegdyś na jednej z jego wież. W pobliżu zamku znajduje się stary rynek – Stortorget, góruje nad nim najstarszy kościół Sztokholmu - Storkyrka z XII wieku. Koronowano tu wielu królów Szwecji. W kościele stoi słynna rzeźba Berndta Notkego przedstawiającą św. Jerzego w walce ze smokiem. Niedaleko niego jest dawny dom giełdy. Dziś w budynku mieści się Szwedzka Akademia Nauk, która obraduje, komu przyznać Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury.

Latem Szwedzi i turyści uczestniczą w festiwalach i koncertach, które odbywają się na terenie Królewskiego Ogrodu. To najstarszy park Sztokholmu i najpopularniejsze miejsce spotkań. Dookoła znajduje się mnóstwo sklepów, butików, kościołów, restauracji i muzeów. Z tych ostatnich trzeba wspomnieć o Muzeum Tańca. Pokazano w nim wszystko, co wiąże się z tańcem, a więc kostiumy, maski, projekty scenografii, dzieła sztuki, plakaty, książki i programy. Jest tu również archiwum poświęcone tańcowi ludowemu. W Muzeum Archeologii Śródziemnomorskiej i Bliskiego Wschodu zobaczymy bezcenne obiekty terakotowych figurek odkrytych przez archeologów na Cyprze w latach trzydziestych XX wieku. Fascynującą jest również sala wyrobów ze złota. Warto też zwiedzić Muzeum Vasa, gdzie po wejściu do budynku o imponujących rozmiarach zanurzamy się w XVII-wieczny, żeglarski świat i poznamy fascynującą trzystuletnią historię statku, który zatonął w kilka chwil po wodowaniu.

W Sztokholmie stoi zbudowany w stylu gustawiańskim Pałac Książęcy z 1794 r. W jego pobliżu znajduje się utrzymany w stylu francuskiego renesansu, elegancki Sagerska Palatset z 1894 r., będący oficjalną rezydencją premiera. Stolica Szwecji ma swoją Królewską Orkiestrę Filharmoniczną. Jej gmach zbudowany w XIX wieku, jest nordycką wersją greckiej świątyni. Ogłasza się tu laureatów Nagród Nobla. W Sztokholmie znajduje się wiele uczelni wyższych, między innymi jest to Instytut Karoliński, Królewska Politechnika i Uniwersytet.

Klimat Sztokholmu jest silnie zróżnicowany. W czasie zimy dzień trwa około sześciu godzin. Natomiast w czerwcu czas ten sięga nawet osiemnastu godzin. Lata w Sztokholmie są ciepłe, a zimy mroźne. Najwyższa zarejestrowana temperatura to +36, a najniższa to -32 stopnie Celsjusza.

Głównym lotniskiem Sztokholmu jest Arlanda, położona od niego ok. 40 km na północ. Codziennie tu lądują samoloty z Polski - LOT-u z Warszawy oraz Lufthansy, KLM-u i SAS-u (z przesiadkami w portach europejskich) oraz Norwegian. Z lotniska do centrum miasta dostaniemy się w dwadzieścia minut super szybkim pociągiem Arlanda Express, dłużej jadącym autobusem - Flygbussarna lub w czterdzieści minut taksówką. W samym Sztokholmie jest lotnisko Bromma, obsługujące samoloty m.in. Malmö Aviation i innych lokalnych przewoźników oraz ruch czarterowy. Około stu kilometrów na południe od Sztokholmu znajduje się lotnisko Skavsta, na które z kilku miast polskich dostaniemy się samolotami linii Wizz Air oraz Ryanair.

W Szwecji obowiązuje czasowy zakaz sprzedaży alkoholu. Mocniejsze piwa, wina i wysokoprocentowe alkohole można dostać jedynie w kontrolowanych przez państwo sklepach Systembolaget, otwartych tylko do godziny 18, a w sobotę zaledwie przez kilka godzin. Po alkoholowe zakupy najlepiej się wybrać wcześniej, niż w piątkowy wieczór, kiedy to są spore kolejki, a i ceny wyższe. W zwykłym supermarkecie kupimy jedynie nienajlepszej jakości niskoprocentowe piwo.

Kuchnia szwedzka oferuje niezbyt wyszukane dania. Kiedyś Szwedzi używali bardzo dużych ilości cukru. Słodzili prawie wszystko - ryby, mięsa, pasztety, zupy a nawet chleb. Obecnie w kuchni nie stosuję już tyle cukru, ale nadal słodkość wielu ich potraw może zaskoczyć. Szwecja w swojej kuchni przede wszystkim serwuje ryby. Najpopularniejsze są śledzie, które marynują w sosach i zalewach lub podają w sałatce z jabłkami, burakami i cebulą. Uznaniem cieszą się również owoce morza. W Szwedzkim menu królują zupy: rybna na białym winie i z ziemniakami, piwna z jasnym i ciemnym piwem, żółtkiem i skórką pomarańczy oraz zupa z żółtej fasoli ze słoniną i cebulą. Szwedzi piją dużo jogurtów, zajadają się plackami z mąki owsianej i jedzą sporo serów. Na deser podają suflet z jabłek lub agrestu oraz wieniec drożdżowy. Z racji na bardzo rygorystyczne przepisy dotyczące sprzedaży alkoholi pije się tu raczej trunki tylko niskoprocentowe. Wśród napojów bezalkoholowych króluje mocna kawa podawana ze śmietanką.

Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/ Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu, niezależnie od jego celu, na terytorium Królestwa Szwecji do dziewięćdziesięciu dni jest paszport bądź dowód osobisty.

powrót do listy miast