Warto zobaczyć

Valetta, Malta

Od 1570 jest stolicą Malty, jednocześnie najdalej wysuniętą na południe stolicą europejską. Miasto usytuowane jest na przypominającym górski grzbiet półwyspie Sceberras, pomiędzy dwoma zatokami. Góruje nad Wielkim Portem - Grand Harbour na południu i portem Marsamxett na północy. Położenie Valetty jest dość strategiczne, dlatego już dawno stanowiła przedmiot zainteresowań Turcji i Europy. Miasto zostało zbudowane od zera przez rycerzy z zakonu Joannitów. Jego projekt stworzył, przysłany przez papieża Piusa IV, włoski architekt, uczeń Michała Anioła, Francesco Laparelli. Układ ulic oparł na planie hippodamejskim, czyli ulice przecinają się ze sobą pod kątem prostym. W ten sposób wszystkie ulice tworzą zgrabną szachownicę. Wiele z nich kończy lub zaczyna się stromymi schodami, wiodącymi ku nabrzeżom. Całe miasto otoczono szeregiem umocnień, a od strony lądu dodatkową fosą. Ze względu na wysokie koszty nie zostały wyrównane różnice wysokości poszczególnych części półwyspu. Dlatego część ulic została zastąpiona schodami z niskimi długimi stopniami, by umożliwiać poruszanie się po nich rycerzom konno bądź w ciężkich zbrojach. Nazwę miasto zawdzięcza wielkiemu mistrzowi zakonu joannitów J. Parisot de la Vallette, który osobiście nadzorował jego budowę. Miało być takie jak sobie wymarzyli rycerze, dlatego też Valletta nazywana jest Miastem Rycerzy. Papież chciał, by miasto było podzielone na dwie części. Jedną z nich mieli zamieszkiwać wyłącznie członkowie zakonu. Nie udało się to jednak.

Pierwszym budynkiem, jaki wzniesiono w mieście, był kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Zwycięskiej. Został w nim pochowany ojciec chrzestny Valletty, wielki mistrz. Potem jego grób przeniesiono do wybudowanej w latach 1573-77 Katedry św. Jana, do dziś będącej jednym z najznamienitszych przykładów sakralnej sztuki baroku. Katedra była główną świątynią rycerzy z zakonu Św. Jana. Z zewnątrz świątynia wygląda dość surowo. Za to jej barokowy przepych w środku trochę przytłacza. Wisi tu jedno z najsłynniejszych dzieł włoskiego malarza Caravaggio, Ścięcie Św Jana. W świątyni spoczywają też synowie najznamienitszych rodzin szlacheckich XVI i XVII wieku. Inskrypcje na płytach nagrobnych opisują historię ich życia oraz mężne czyny zakonu.

W Mieście Rycerzy wzniesiono Pałac Wielkich Mistrzów, przez wieki będący siedzibą władz zakonu Joannitów. Prace nad jego budową ukończono w 1574 roku. Korytarze udekorowano fryzami przedstawiającymi sceny z historii zakonu. Na ścianach wiszą portrety wielkich mistrzów. Każde pomieszczenie zdobią zapierające dech w piersiach marmurowe posadzki, będące dziełem snycerzy. Pałac stał się on symbolem potęgi i bogactwa zakonu. Obecnie urzęduje w nim prezydent Malty oraz parlament.

W roku 1575 w mieście otwarto szpital. Jego główna sala, o długości pięćdziesięciu sześciu centymetrów była i nadal jest jedną z największych w Europie. Dziś w budynku znajduje się centrum konferencyjne, oraz Teatr Republiki. Wybudowany w 1731 roku Teatr Manoela jest obecnie trzecim najstarszym teatrem na świecie. W 1796 roku zakończono budowę Biblioteki Narodowej. W jej zbiorach umieszczono kilkadziesiąt tysięcy tomów będących własnością zakonu.

W Valletcie za każdym rogiem znajduje się coś wartego zobaczenia. Spośród wszystkich atrakcji koniecznie trzeba zobaczyć wybrać: Narodowe Muzeum Archeologiczne, będące najważniejszym miejscem na Malcie. Zobaczymy tu największą kolekcję starożytnej ceramiki, rzeźby, kamiennych narzędzi i wszelkich przedmiotów związanych z dziejami tej wyspy. Muzeum posiada ciekawą kolekcję wyposażenia grobowców z czasów rzymskiego imperium. W mieście są jeszcze muzea: Muzeum Konkatedry św. Jana, Zbrojownia Pałacu Wielkich Mistrzów, Narodowe Muzeum Sztuk Pięknych, Narodowe Muzeum Wojny, Muzeum Zabawek. Warte zwiedzenia są wszystkie. Warto zwiedzić tutejsze kościoły i pałace. Poza wspomnianym Teatrem Manoela działa w Valletcie drugi, Teatr Republiki. W Mieście Rycerzy wybudowano również kino Cinema, o którym rycerzom wznoszącym miasto nawet się nie śniło. Warto też wstąpić do zabytkowych hoteli.

Valletta, dziś miejscami podniszczona, wciąż kusi barokowym pięknem i przyciąga turystów. Słynną ulicą jest Strait Street - niegdyś miejsce rycerskich pojedynków, a później dzielnica czerwonych latarni, z barami i domami publicznymi. Miasto stało się symbolem zwycięstwa nad Turkami i ich sułtanem Sulejmanem. Zabytkowa zabudowa Valletty została umieszczona w 1980 roku na Liście Światowego Dziedzictwa Kultury i Przyrody UNESCO.

Kuchnia maltańska jest kuchnią charakteryzującą się daniami prostymi oraz pożywnymi. Ze względu na swoje położenie na Morzu Śródziemnym obfituje w niezliczone ilości ryb oraz owoców morza. Najpopularniejszymi daniami są przede wszystkim ross il-forn - czyli ryż z dodatkiem mięsa wołowego bądź wieprzowego, zapiekany z serem, torta tal-lampuki -pasztet rybny z dodatkiem: pomidorów, cebuli oraz szpinaku) oraz timpana - makaron zapiekany z wołowiną. W gorące dni podajwany jest napój ziołowy zwany kinnie w czarowny sposób gaszący pragnienie. Malta jest w świecie znana z produkcji win: Lachryma Vitis - białe oraz czerwone), Marsovin - białe, różowe oraz czerwone. Powodzeniem cieszy się też piwo produkowane na Malcie: Hop Leaf i Cisk Lager. Malta słynie również z produkcji najlepszych fig, migdałów, cytrusów oraz oliwek.

W Valletcie rozwinął się przemysł stoczniowy, spożywczy, włókienniczy. Są tu również zakłady produkcji tytoniu. Stolica Malty jest ośrodkiem turystycznym i kulturalno-naukowym kraju, z założonym w 1592 roku Uniwersytetem oraz port morskim, handlowym, rybackim i międzynarodowym portem lotniczym.

Malta położona jest w strefie klimatu podzwrotnikowego, śródziemnomorskiego. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi 19°C. Natomiast średnie miesięczne temperatury powietrza w styczniu i lutym wynoszą 13°C, a lipcu i sierpniu 25-26°C. Roczna suma opadów atmosferycznych wynosi 560 mm. Większość opadów notowana jest w grudniu i styczniu.

Najprostszym i najszybszym sposobem dotarcia do Valletty jest podróż samolotem. Obywatele Polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/ Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Republiki Malty do dziewięćdziesięciu dni jest paszport bądź dowód osobisty.

powrót do listy miast