Paszport tymczasowy – co to jest, ile kosztuje i jak wyrobić?

W niektórych wyjątkowych sytuacjach dokumentem upoważniającym do przekroczenia granicy kraju może być paszport tymczasowy. Jak sama nazwa wskazuje, jest ważny tylko przez ustalony, krótki okres. Może być też wydany o wiele szybciej, co jest ważne w pilnych sprawach. W tym wpisie wyjaśniamy, kiedy i jak się go wydaje, do czego uprawnia oraz czym różni się od tradycyjnego paszportu.

Najważniejsze informacje: paszport tymczasowy

• Paszport tymczasowy wydaje się w uzasadnionych sytuacjach i na krótszy okres niż zwykły paszport.

• Można go wyrobić w urzędzie, konsulacie, a w wybranych przypadkach także na lotnisku.

• Czas oczekiwania i koszt wyrobienia paszportu tymczasowego zależą od miejsca oraz trybu złożenia wniosku.

• Przy wyrabianiu paszportu tymczasowego dla dziecka obowiązują osobne zasady.

• Przed podróżą należy sprawdzić, czy kraj docelowy i tranzytowy akceptują paszport tymczasowy.

Paszport tymczasowy – co to jest i kiedy można go wyrobić?

Paszport tymczasowy to dokument, na podstawie którego można przekraczać granice krajów, ale jest wydawany na krótszy okres. Jest stosowany głównie w wyjątkowych lub pilnych sytuacjach, gdy nie jest możliwe uzyskanie standardowego, biometrycznego paszportu.

Paszport tymczasowy wydaje się zwykle w wyjątkowej lub pilnej sytuacji, np. przed nagłym wyjazdem lub po utracie dokumentu za granicą. Jego ważność ustala się indywidualnie, w zależności od okoliczności. Może obowiązywać przez kilka dni, tygodni lub miesięcy, ale maksymalnie przez 365 dni. 

W niektórych przypadkach dokument może zostać wydany tylko na czas jednej podróży, np. na powrót do Polski po zgubieniu czy kradzieży paszportu.

Standardowy paszport jest dokumentem wydawanym w zwykłym trybie, bez konieczności wykazywania pilnej potrzeby. Zasadniczo jest ważny 10 lat w przypadku osoby dorosłej i 5 lat w przypadku dziecka. Można używać go podczas wielu podróży, o ile pozostaje ważny i jest akceptowany przez państwo, do którego się podróżuje.

Paszport tymczasowy może zostać wydany szybciej, ponieważ procedura ma służyć rozwiązaniu nagłego problemu. Standardowy paszport wymaga przeprowadzenia zwykłej procedury i oczekiwania na jego przygotowanie – dokument otrzymuje się w ciągu 30 dni, chociaż w wielu przypadkach można odebrać go wcześniej.

Istotną różnicą są dane biometryczne. Standardowy paszport zawiera m.in. zdjęcie biometryczne i odciski palców. W paszporcie tymczasowym zakres danych może być ograniczony, ponieważ dokument jest przygotowywany w uproszczonym trybie.

Oba dokumenty mogą umożliwiać przekraczanie granicy, ale paszport tymczasowy nie jest akceptowany przez wszystkie państwa. Przed podróżą należy sprawdzić wymagania kraju docelowego. Standardowy paszport jest zwykle szerzej uznawany i daje większą pewność podczas podróży zagranicznych.

Kiedy można wyrobić paszport tymczasowy?

Przykładowe sytuacje, w których można wyrobić paszport tymczasowy, to:

• nagły wyjazd związany ze sprawami rodzinnymi, np. chorobą lub śmiercią osoby bliskiej,

• pilna podróż służbowa,

• podróż w celu podjęcia leczenia,

• utrata lub zniszczenie paszportu za granicą,

• oczekiwanie za granicą na odbiór standardowego paszportu,

• czasowa niemożność pobrania odcisków palców, np. przez oparzenie,

• wyjazd wakacyjny, np. gdy tuż przed podróżą utracono dokument.

Jak wyrobić paszport tymczasowy?

Paszport tymczasowy może uzyskać obywatel Polski, który znajduje się w sytuacji uzasadniającej wydanie takiego dokumentu. Wniosek można złożyć:

• w Polsce – w dowolnym punkcie paszportowym;

• za granicą – w polskim konsulacie;

• w szczególnych przypadkach – w punkcie paszportów tymczasowych na wybranych lotniskach.

Przy składaniu wniosku może być konieczne przedstawienie dowodów potwierdzających pilną potrzebę wyjazdu, np. bilet, zaświadczenie lekarskie, dokument dotyczący pogrzebu lub potwierdzenie podróży służbowej.

Czy zawsze trzeba wykazać pilną potrzebę? Nie jest to konieczne – decyzja należy do organu paszportowego albo konsula.

Sprawdź, jakie dokumenty trzeba zabrać do samolotu.

Jak wygląda paszport tymczasowy?

Paszport tymczasowy ma formę papierowej książeczki, podobnej do standardowego paszportu. Jest dokumentem imiennym i zawiera stronę z danymi właściciela. Najważniejsza różnica polega na tym, że nie zawiera elektronicznego nośnika danych biometrycznych.

Na stronie identyfikacyjnej znajdują się:

• nazwisko i imiona właściciela,

• obywatelstwo,

• data i miejsce urodzenia,

• płeć,

• numer PESEL,

• fotografia,

• podpis (jeśli jest konieczny),

• seria i numer dokumentu,

• data wydania,

• data upływu ważności,

• organ, który wydał dokument.

• Do wniosku trzeba dołączyć kolorową fotografię biometryczną o wymiarach 35 × 45 mm. 

Czy z paszportem tymczasowym można lecieć na wakacje?

Z paszportem tymczasowym można wyjechać na wakacje, jeśli organ wydający dokument zdecydował się wydać dokument. Trzeba jednak sprawdzić, czy jest on uznawany przez kraj docelowy oraz wszystkie państwa tranzytowe.

Należy zweryfikować przede wszystkim:

• czy dane państwo akceptuje polski paszport tymczasowy,

• jaki minimalny okres ważności dokumentu jest wymagany (niektóre kraje wymagają ważności przez określony czas po planowanym wyjeździe),

• czy potrzebne są dodatkowe dokumenty, np. wiza, elektroniczna autoryzacja podróży albo inna zgoda na wjazd,

• czy wymagania dotyczące tranzytu nie są odmienne od zasad obowiązujących w kraju docelowym,

• czy linia lotnicza zaakceptuje dokument podczas odprawy.

Szczególną uwagę należy zwrócić na przesiadki. Nawet jeśli kraj docelowy uznaje paszport tymczasowy, problem może pojawić się w państwie, które tylko znajduje się na trasie. W niektórych przypadkach może być wymagana dodatkowa wiza tranzytowa.

Linia lotnicza sprawdza dokumenty już podczas odprawy i może odmówić wejścia na pokład, jeśli paszport tymczasowy nie spełnia wymagań kraju docelowego albo państwa tranzytowego.

Przed zakupem biletu lub rozpoczęciem podróży warto sprawdzić aktualne informacje:

• na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych lub polskiego konsulatu,

• na oficjalnej stronie władz kraju docelowego i państw tranzytowych,

• w regulaminie linii lotniczej.

Jak wyrobić paszport tymczasowy i ile się czeka?

1. Wybierz miejsce złożenia wniosku

Wniosek możesz złożyć:

• w dowolnym punkcie paszportowym w Polsce,

• w polskim konsulacie, jeśli przebywasz za granicą,

• w punkcie paszportów tymczasowych na wybranym lotnisku.

2. Przygotuj dokumenty

Najczęściej potrzebne są:

• wniosek o wydanie paszportu tymczasowego,

• aktualna, kolorowa fotografia biometryczna,

• ważny dowód osobisty lub dotychczas używany paszport (np. nieważny lub uszkodzony),

• dokument potwierdzający pilną potrzebę wyjazdu, np. bilet lotniczy, zaświadczenie lekarskie, potwierdzenie podróży służbowej lub dokument dotyczący nagłego zdarzenia rodzinnego,

• dokumenty pozwalające potwierdzić tożsamość i obywatelstwo, jeśli nie masz ważnego dowodu ani paszportu.

3. Uzasadnij pilny charakter wyjazdu

We wniosku należy wskazać, dlaczego potrzebujesz dokumentu tymczasowego. Warto dołączyć konkretny dowód, np.:

• rezerwację lub bilet na najbliższy lot,

• skierowanie albo zaświadczenie lekarskie,

• dokument potwierdzający chorobę lub pogrzeb członka rodziny,

• pismo od pracodawcy potwierdzające pilną podróż służbową,

• dokument potwierdzający utratę paszportu za granicą.

Organ ocenia, czy w danej sytuacji istnieją podstawy do wydania dokumentu.

4. Poczekaj na decyzję organu

O wydaniu paszportu tymczasowego decyduje właściwy organ paszportowy albo konsul. Ocenia m.in. przedstawione uzasadnienie, pilność sprawy i możliwość potwierdzenia danych wnioskodawcy.

Czas oczekiwania zależy m.in. od miejsca złożenia wniosku, pilności sprawy, i kompletności dokumentów. Nie zawsze można uzyskać paszport tymczasowy „od ręki”.

W punktach lotniskowych dokument może zostać przygotowany ekspresowo, nawet w kilkadziesiąt minut. Jest to jednak możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach i w dużej mierze zależy od dostępności punktu i pozytywnej oceny wniosku. Wniosek można złożyć najwcześniej 2 dni robocze przed planowanym wylotem – konieczne jest okazanie biletu.

5. Odbierz dokument

Paszport tymczasowy odbiera się osobiście w urzędzie, w którym złożono wniosek. Przy odbiorze trzeba potwierdzić tożsamość i sprawdzić poprawność danych.

W przypadku dokumentu wydawanego po utracie paszportu za granicą odbiór następuje w konsulacie.

Dokument nie zawsze zostanie wydany tego samego dnia. Przed wizytą sprawdź wymagania konkretnego urzędu lub konsulatu oraz skontaktuj się z nim, jeśli wyjazd jest bardzo pilny.

Paszport tymczasowy na lotnisku

Paszport tymczasowy na lotnisku można uzyskać tylko w wybranych punktach i w wyjątkowych sytuacjach. Sam fakt posiadania biletu nie gwarantuje wydania dokumentu.

Gdzie działają punkty wydające paszporty tymczasowe?

• Lotnisko Chopina w Warszawie,

• Warszawa-Modlin,

• Kraków-Balice,

• Gdańsk,

• Katowice-Pyrzowice,

• Poznań-Ławica,

• Wrocław.

Godziny pracy punktów mogą się zmieniać, dlatego przed przyjazdem należy sprawdzić je na stronie lotniska. Nie działają całodobowo – większość z nich jest otwarta od godzin porannych do popołudniowych (ok. 7:00-16:00).

Punkty znajdują się w ogólnodostępnych częściach terminali, więc wniosek można złożyć przed przejściem kontroli bezpieczeństwa.

Kiedy można uzyskać paszport tymczasowy na lotnisku?

Paszport tymczasowy na lotnisku może uzyskać podróżny, który z jakichś nagłych powodów nie posiada standardowego dokumentu umożliwiającego podróż. Najczęstsze sytuacje to:

• zostawienie, zgubienie lub kradzież paszportu albo dowodu osobistego,

• zauważenie, że dokument jest nieważny,

• zbyt krótka ważność dokumentu według wymagań kraju docelowego.

Jakie dokumenty są potrzebne do wydania paszportu tymczasowego na lotnisku?

Należy mieć ze sobą:

• ważny bilet lub rezerwację lotniczą,

• dokument potwierdzający tożsamość (jeśli się go posiada),

• dotychczasowy paszport lub dowód osobisty (jeśli się go posiada),

• dokumenty potwierdzające okoliczności sprawy, np. potwierdzenie zgłoszenia kradzieży lub utraty dokumentu.

Na miejscu pracownik sprawdza tożsamość wnioskodawcy. Brak dokumentu może wymagać dodatkowej weryfikacji, dlatego warto zabrać inne dokumenty lub informacje ułatwiające potwierdzenie danych.

W punktach lotniskowych fotografia jest wykonywana na miejscu, dlatego raczej nie trzeba dołączać papierowego zdjęcia do wniosku. Szczegóły procedury są zależne od konkretnego punktu.

Ile trwa wydanie paszportu tymczasowego na lotnisku?

Dokument może zostać wydany bardzo szybko, nawet w ciągu kilkudziesięciu minut. Nie oznacza to jednak, że paszport tymczasowy zawsze zostanie wydany tego samego dnia. Szybkie uzyskanie dokumentu jest możliwe głównie wtedy, gdy sprawa jest wyjątkowo pilna i nie podlega żadnym wątpliwościom, możliwe jest potwierdzenie tożsamości, a obsługa nie jest zbyt zajęta. 

Ostateczną decyzję podejmuje upoważniony organ. Bilet lotniczy jest wymagany, ale sam wylot nie przesądza o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku.

Co zrobić przy nocnym lub wczesnym locie?

Punkty nie są czynne przez całą dobę. Jeśli samolot odlatuje nocą, bardzo wcześnie rano, w weekend lub w dzień wolny od pracy, należy:

• sprawdzić dokładne godziny działania właściwego punktu,

• skontaktować się z punktem albo urzędem wojewódzkim przed podróżą,

• ustalić, czy możliwe jest złożenie wniosku w innym punkcie lub konsulacie,

• sprawdzić u przewoźnika, czy istnieje możliwość zmiany rezerwacji,

• zweryfikować, czy do kraju docelowego można polecieć na dowód osobisty albo z innym dokumentem.

Nie należy przyjeżdżać na lotnisko z założeniem, że paszport zostanie wydany „od ręki”. Jeśli punkt jest zamknięty albo organ nie może potwierdzić danych lub uznać pilności sprawy, pasażer może nie otrzymać dokumentu.

Paszport tymczasowy online

Paszportu tymczasowego nie można wyrobić w pełni online – wniosek zawsze wymaga osobistej wizyty. Online można umówić wizytę (w konsulacie), sprawdzić status gotowości dokumentu, a w niektórych przypadkach wybrać wysyłkę kurierską przy odbiorze z konsulatu.

• Wniosek o paszport tymczasowy – nie może być złożony w 100% online; zarówno w Polsce, jak i za granicą trzeba stawić się osobiście, ponieważ organ musi zweryfikować tożsamość i pobrać niezbędne dane.

• Umawianie wizyty online – jest możliwe, ale zależy od miejsca; w Polsce w wielu urzędach często przyjmuje się wnioski w godzinach dyżuru paszportowego, bez wcześniejszej rezerwacji; niektóre urzędy oferują e-rejestrację, ale nie jest to regułą; za granicą standardem jest umawianie wizyty online przez system e-konsulat (https://secure.e-konsulat.gov.pl/).

• Sprawdzenie statusu dokumentu online – jest możliwe na portalu gov.pl w usłudze typu: „Sprawdź, czy twój paszport jest gotowy”; do sprawdzenia potrzebny jest numer wniosku paszportowego (z potwierdzenia otrzymanego przy składaniu dokumentów); usługa jest bezpłatna.

• Odbiór dokumentu – zależy od miejsca; w Polsce standardowo paszport (również tymczasowy) odbiera się w tym samym punkcie, w którym składano wniosek; wymagana jest weryfikacja tożsamości, dlatego nie ma możliwości odbioru przez osobę trzecią z upoważnieniem; za granicą konsulaty często oferują dwie opcje: odbiór osobisty w placówce albo wysyłkę kurierską na wskazany adres.

Różnice między wyrabianiem paszportu tymczasowego w Polsce a za granicą

Proces	Urząd w Polsce	Konsulat za granicą
Złożenie wniosku	Wyłącznie osobiście w punkcie paszportowym.	Osobiście podczas wizyty; niekiedy wniosek jest wypełniany elektronicznie przez pracownika, a podpis składany na urządzeniu Signature Pad.
Rezerwacja wizyty	Często nie jest wymagana (np. podczas dyżurów paszportowych). Niektóre urzędy mają własne systemy rezerwacji.	Zazwyczaj obowiązkowa rejestracja online w systemie e-Konsulat.
Sprawdzenie statusu	Tak, przez gov.pl, za pomocą numeru wniosku.	Tak. Wiele placówek kieruje do serwisu gov.pl lub zamieszcza własne instrukcje. Kluczowy jest numer wniosku.
Odbiór dokumentu	Zazwyczaj osobisty w urzędzie.	Często osobisty lub za pośrednictwem kuriera – w zależności od placówki i kraju.
Opłata	30 PLN za paszport tymczasowy.	Zależna od kraju, np. 34 GBP w Wielkiej Brytanii, 163 SEK w Szwecji lub 177 NOK w Norwegii, plus ewentualny koszt wysyłki.

Paszport tymczasowy dla dziecka

Paszport tymczasowy dla dziecka wymaga zgody obojga rodziców (lub opiekunów). Wniosek o paszport tymczasowy dla osoby niepełnoletniej może złożyć:

• jeden z rodziców sprawujących władzę rodzicielską,

• opiekun prawny ustanowiony przez sąd,

• kurator dziecka (jeśli został powołany).

W praktyce wniosek najczęściej składa matka lub ojciec. Jeśli władza rodzicielska jest ograniczona lub zawieszona, wniosek może złożyć osoba, której sąd przyznał prawo do reprezentowania dziecka w tej sprawie.

Dziecko powyżej 5. roku życia musi być obecne przy składaniu wniosku, ponieważ urzędnik weryfikuje tożsamość dziecka. W przypadku dzieci, które ukończyły 12 lat, dodatkowo pobierany jest odcisk palca.

Dziecko do 5. roku życia nie musi być obecne przy składaniu wniosku. Wniosek może złożyć rodzic bez dziecka.

Obecność dziecka jest wymagana niezależnie od tego, czy wniosek składany jest w urzędzie w Polsce, czy w konsulacie za granicą.

Do wydania paszportu tymczasowego dla dziecka wymagana jest zgoda obojga rodziców sprawujących władzę rodzicielską. Może być wyrażona na kilka sposobów:

• osobiście w urzędzie – drugi rodzic przychodzi z wnioskującym i składa zgodę przy urzędniku,

• w formie pisemnej z notarialnym poświadczeniem podpisu – jeśli drugi rodzic nie może przyjść osobiście,

• elektronicznie – przez e-usługę (np. w mObywatelu lub na gov.pl), jeśli placówka to umożliwia,

• przed konsulem – w przypadku pobytu za granicą.

Zgoda musi wskazywać konkretne dziecko, potwierdzać tożsamość osoby wyrażającej zgodę i być zgodna z trybem przyjętym przez organ paszportowy.

Jeśli jeden z rodziców nie wyraża zgody lub nie można uzyskać jego zgody, konieczne jest orzeczenie sądu rodzinnego (sądu opiekuńczego), które zastępuje zgodę drugiego rodzica.

W wyjątkowych sytuacjach zgoda drugiego rodzica NIE jest potrzebna, np.:

• drugi rodzic został pozbawiony władzy rodzicielskiej,

• władza rodzicielska drugiego rodzica została zawieszona,

• władza rodzicielska została ograniczona w zakresie zgody na dokument paszportowy,

• ojciec jest nieznany.

W nagłych sytuacjach (np. wyjazd związany ze zdrowiem lub bezpieczeństwem dziecka) możliwe jest uzyskanie paszportu tymczasowego nawet bez zgody drugiego rodzica, ale nadal wymaga to interwencji sądu lub wykazania szczególnej pilności.

Do złożenia wniosku o paszport tymczasowy dla dziecka należy przygotować:

• Dokument tożsamości rodzica składającego wniosek (dowód osobisty lub paszport).

• Dokument tożsamości dziecka (jeśli posiada), np. poprzedni paszport, dowód osobisty.

• Odpis aktu urodzenia dziecka, jeśli dziecko nie ma nadanego numeru PESEL.

• Zgoda drugiego rodzica – w formie pisemnej z notarialnym poświadczeniem, elektronicznej lub złożonej osobiście w urzędzie.

• Orzeczenie sądu rodzinnego – jeśli brak zgody drugiego rodzica (zastępuje zgodę).

• Zdjęcie dziecka – spełniające wymogi do dokumentu paszportowego.

• Potwierdzenie opłaty – 30 PLN za paszport tymczasowy.

• W konsulacie za granicą mogą być wymagane dodatkowe dokumenty, np. potwierdzenie pobytu za granicą.

Sprawdź, jakie dokumenty do samolotu dla dziecka zabrać. 

Jak wygląda podpis dziecka, jeśli jest wymagany?

• Dziecko, które ukończyło 5 lat – składa podpis na wniosku paszportowym w obecności urzędnika. Podpis jest pobierany elektronicznie na Signature Pad. 

• Dziecko poniżej 5. roku życia – nie składa podpisu; wniosek podpisują rodzice lub opiekunowie.

• Dziecko, które ukończyło 12 lat – oprócz podpisu pobierany jest również odcisk palca (dane biometryczne).

Paszport tymczasowy dla dziecka odbiera zazwyczaj rodzic lub opiekun, który składał wniosek. Obecność dziecka przy odbiorze nie jest wymagana. W Polsce zazwyczaj nie ma możliwości odbioru paszportu przez osobę trzecią z upoważnieniem; wymagana jest weryfikacja tożsamości odbierającego. W niektórych konsulatach za granicą możliwa jest wysyłka paszportu na wskazany adres, co eliminuje konieczność osobistego odbioru.

	Dziecko do 5 lat	Dziecko 5-12 lat	Dziecko powyżej 12 lat
Obecność dziecka przy wniosku	Nie wymagana	Wymagana	Wymagana
Podpis dziecka	Nie składany	Składany na urządzeniu Signature Pad	Składany na urządzeniu Signature Pad
Odcisk palca (dane biometryczne)	Nie pobierany	Nie pobierany	Pobierany
Zgoda rodziców	Wymagana zgoda obojga	Wymagana zgoda obojga	Wymagana zgoda obojga
Dokument tożsamości dziecka	Nie zawsze wymagany (w przypadku braku numeru PESEL – akt urodzenia)	Wskazany (dowód osobisty lub paszport)	Wskazany (dowód osobisty lub paszport)

Paszport tymczasowy bez dowodu

Brak dowodu osobistego nie uniemożliwia uzyskania paszportu tymczasowego, ale wymaga potwierdzenia tożsamości w inny sposób. Urząd lub konsulat musi mieć możliwość weryfikacji danych w rejestrach (PESEL lub baza dokumentów) lub na podstawie innych dokumentów. Warto rozróżnić dwie sytuacje:

• Brak ważnego dowodu osobistego, np. dowód wygasł, został wymieniony, ale posiadasz inny dokument (stary paszport, prawo jazdy, legitymację) – uzyskanie paszportu tymczasowego jest znacznie prostsze.

• Utrata wszystkich dokumentów, np. kradzież portfela z dowodem, paszportem, prawem jazdy – konieczna jest dodatkowa weryfikacja tożsamości, co może wydłużyć procedurę.

Jeśli nie masz dowodu osobistego, możesz przedstawić inny dokument tożsamości, jak m.in.:

• ważny lub nieważny paszport,

• prawo jazdy,

• legitymacja służbowa (np. dla funkcjonariusza, żołnierza),

• karta pobytu,

• dowód osobisty w formie elektronicznej (np. w aplikacji mObywatel, jeśli urząd akceptuje),

• stary dowód osobisty (po upływie ważności).

Urzędy paszportowe mają dostęp do rejestrów państwowych, co pozwala na weryfikację tożsamości nawet bez dokumentu:

• rejestr PESEL – na podstawie numeru PESEL urząd może potwierdzić dane i wydać paszport,

• baza wydanych dokumentów – urząd może sprawdzić, czy wcześniej posiadałeś dowód lub paszport,

• baza zameldowania – w niektórych przypadkach urząd weryfikuje dane adresowe.

Jeśli nie ma się przy sobie żadnych dokumentów, konsul może przeprowadzić dodatkową weryfikację, np. telefoniczne potwierdzenie danych z urzędem w Polsce albo przesłuchanie świadka (konsulat może przyjąć zeznania innej osoby, która może potwierdzić Twoją tożsamość).

Jeśli doszło do kradzieży lub zagubienia dokumentów:

1. Zgłoś utratę na policji – uzyskaj potwierdzenie zgłoszenia (protokół, numer sprawy).

2. Zgłoś utratę dokumentu – przez e-usługę „Zgłoś utratę lub uszkodzenie paszportu albo innego dokumentu" na gov.pl lub osobiście w punkcie paszportowym.

3. Zastrzeż karty płatnicze – jeśli skradziono portfel z kartami.

4. Skontaktuj się z urzędem/konsulatem – w Polsce: udaj się do punktu paszportowego; za granicą: do konsulatu.

5. Przygotuj dowody tożsamości – kserokopie, zdjęcia dokumentów w telefonie, numery PESEL, dane osobowe.

6. Złóż wniosek o paszport tymczasowy – osobiście, z potwierdzeniem zgłoszenia utraty, zdjęciem i opłatą.

Sprawdź, co zrobić, jeśli zgubisz dokumenty za granicą. 

Ile kosztuje paszport tymczasowy?

Paszport tymczasowy w Polsce kosztuje 30 PLN. Taka sama opłata obowiązuje zarówno w urzędzie wojewódzkim, jak i w punktach paszportowych na lotniskach.

Przy wyrabianiu dokumentu za granicą warto sprawdzić cenę – informację o opłacie znajdziesz na stronie polskiego konsulatu w kraju, w którym chcesz dostać paszport. Zwykle jest wyższa po godzinach pracy i w dni świąteczne.

Opłata jest jednolita, co oznacza, że w przypadku paszportu tymczasowego nie ma ulgowych stawek dla dzieci, seniorów czy osób z niepełnosprawnościami. Nie przysługuje też zwolnienie z opłaty w nagłych sytuacjach (np. utrata wszystkich dokumentów, kradzież) – decyzja należy do konsula lub urzędnika.

Na lotniskach (Warszawa-Okęcie, Kraków, Gdańsk, Katowice, Poznań, Wrocław) jedyną akceptowaną formą płatności jest wyłącznie karta (gotówka nie jest przyjmowana). W Warszawie-Modlinie zalecany jest przelew na rachunek Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego, z potwierdzeniem przesyłanym mailem do punktu.

W konsulacie (za granicą) w większości placówek przyjmowane są gotówka albo karty płatnicze.

Opłata za paszport tymczasowy co do zasady nie podlega zwrotowi, jeśli:

• wniosek został rozpatrzony pozytywnie i dokument wydany,

• wnioskodawca zrezygnował z odbioru dokumentu po jego wydaniu,

• doszło do błędu z winy wnioskodawcy (np. podanie nieprawidłowych danych, brak wymaganych dokumentów).

Zwrot opłaty jest możliwy, gdy:

• wniosek został odrzucony z przyczyn formalnych (np. brak podstaw do wydania dokumentu),

• urząd nie był w stanie wydać dokumentu z przyczyn leżących po jego stronie.

W praktyce zwroty zdarzają się rzadko. Opłata jest pobierana za czynność administracyjną (rozpatrzenie wniosku), a nie za gwarancję wydania dokumentu.

Ile jest ważny paszport tymczasowy?

Paszport tymczasowy jest ważny maksymalnie 12 miesięcy (365 dni) od daty wydania. Dokładny okres ważności wpisuje organ wydający dokument i jest on dostosowany do konkretnej sytuacji podróżnego.

Paszport tymczasowy nie musi być wydawany na pełne 12 miesięcy. Urząd może ustalić krótszy okres ważności, dopasowany do:

• celu podróży – np. wyjazd służbowy na 2 tygodnie,

• czasu oczekiwania na paszport standardowy – np. 3 miesiące do odbioru nowego paszportu biometrycznego,

• sytuacji awaryjnej – np. utrata dokumentu podczas wakacji, powrót do Polski w ciągu kilku dni.

Wiele krajów wymaga, by paszport (w tym tymczasowy) był ważny przez określony czas po planowanym wyjeździe:

• Zasada 3 miesięcy – dokument musi być ważny co najmniej 3 miesiące po planowanej dacie wyjazdu z danego kraju (dotyczy np. strefy Schengen dla obywateli państw trzecich).

• Zasada 6 miesięcy – niektóre kraje (np. Turcja, Egipt, kraje Azji Południowo-Wschodniej) wymagają, aby paszport był ważny co najmniej 6 miesięcy od daty wjazdu.

Przy wyrabianiu paszportu tymczasowego należy wziąć pod uwagę:

• Datę powrotu do Polski – paszport musi być ważny co najmniej do dnia powrotu.

• Ewentualne przedłużenie pobytu – jeśli podróż może się wydłużyć, warto wystąpić o dłuższy okres ważności dokumentu.

• Konieczność tranzytu przez inne kraje – paszport musi być ważny również na czas przesiadek.

Jeśli podróż obejmuje przesiadki w innych krajach, należy sprawdzić:

• Wymagania tranzytowe – niektóre kraje wymagają, by paszport był ważny przez określony czas nawet przy ruchu tranzytowym (bez wychodzenia z lotniska).

• Strefa Schengen – przesiadki w krajach Schengen mogą wymagać spełnienia tych samych wymogów ważności co przy wjeździe.

• Kraje tranzytowe poza Schengen – np. Turcja, ZEA, Wielka Brytania i inne kraje mogą mieć własne wymagania co do minimalnej ważności paszportu.

Posiadanie ważnego paszportu tymczasowego nie daje automatycznie gwarancji wjazdu do każdego państwa. Należy pamiętać, że:

• Nie wszystkie kraje akceptują paszporty tymczasowe – niektóre wymagają paszportu biometrycznego (np. Indie, Zjednoczone Emiraty Arabskie, USA w ramach ruchu bezwizowego ESTA).

• Wymagania wizowe – paszport tymczasowy może nie być wystarczający do uzyskania wizy w niektórych krajach.

• Minimalna ważność dokumentu – nawet jeśli kraj akceptuje paszport tymczasowy, może wymagać określonej minimalnej ważności (3 lub 6 miesięcy).

• Decyzja należy do służb granicznych – ostateczna decyzja o wpuszczeniu podróżnego należy do funkcjonariuszy granicznych kraju docelowego.

ETA a paszport tymczasowy

Elektroniczna autoryzacja podróży (ETA) to cyfrowe pozwolenie na wjazd, wymagane przez niektóre kraje (np. Wielką Brytanię, Kanadę, Australię) przed podróżą:

• nie jest wizą – to uproszczona forma kontroli przed wyjazdem,

• składana jest online – przez aplikację lub stronę rządową, bez wizyty w ambasadzie,

• powiązana jest z paszportem – autoryzacja jest przypisana do numeru konkretnego dokumentu,

• ważna jest przez określony czas – np. 2 lata (UK) lub do wygaśnięcia paszportu,

• cena jest zależna od kraju.

Przed złożeniem wniosku należy sprawdzić, czy dany kraj akceptuje paszport tymczasowy jako dokument uprawniający do uzyskania ETA.

• Wielka Brytania (UK ETA) – brytyjskie służby graniczne (UK Border Force) zazwyczaj przyjmują polski paszport tymczasowy, o ile został wydany w uzasadnionym przypadku (np. nagła podróż, utrata dokumentu). Paszport tymczasowy musi być ważny przez cały planowany okres pobytu w UK.

• Kanada (eTA) – system wymaga paszportu biometrycznego z chipem. Paszporty tymczasowe (bez chipa) mogą nie być akceptowane przy składaniu wniosku.

• Australia (ETA) – przed podróżą należy sprawdzić aktualne wymagania dotyczące akceptowanych dokumentów podróży oraz możliwości uzyskania odpowiedniej autoryzacji.

Numer paszportu podany we wniosku o ETA musi być identyczny z numerem dokumentu, z którym się podróżujesz. Jeśli wymienia się paszport (np. z tymczasowego na standardowy), trzeba złożyć nowy wniosek o ETA.

Wniosek o ETA wymaga podania numeru paszportu, więc nie można go złożyć przed odebraniem dokumentu.

Czas rozpatrywania wniosku zależy od kraju:

• Wielka Brytania (UK ETA) – do 3 dni roboczych (większość wniosków w ciągu kilku godzin).

• Kanada (eTA)    – kilka minut do 72 godzin (większość natychmiast) .

• Australia (ETA) – kilka minut do 24 godzin.

Posiadanie ważnej ETA nie daje automatycznej gwarancji wjazdu:

• Decyzja należy do służb granicznych – ostateczna decyzja o wpuszczeniu podróżnego należy do funkcjonariuszy granicznych kraju docelowego.

• Dodatkowe kontrole – podróżny z paszportem tymczasowym może podlegać dłuższej kontroli granicznej.

• Wymagania dodatkowe – służby mogą wymagać potwierdzenia celu podróży, środków finansowych, biletu powrotnego.

• Odmowa wjazdu – nawet z ważną ETA służby graniczne mogą odmówić wjazdu, jeśli uznają, że podróżny nie spełnia warunków (np. brak wystarczających środków, podejrzenie imigracji zarobkowej).

Tranzyt (przesiadka) może wymagać ETA, zależnie od kraju. ETA do Wielkiej Brytanii jest konieczna przy tranzycie lądowym (landside) ETA, przy kontroli granicznej. Przy tranzycie powietrznym nie jest konieczna. Obywatele UE potrzebują ETA nawet przy samej przesiadce, jeśli przekraczają granicę. Z kolei ETA do Kanady jest wymagana nawet przy samej przesiadce, jeśli podróżuje się samolotem przez terytorium Kanady